Volgens een nieuwe enquête van het BIVV zijn 2 op de 3 Belgen ervan overtuigd dat op een dag het merendeel van ons wagenpark uit volledig autonome voertuigen zal bestaan. 4 Belgen op 10 zijn echter nog niet klaar om hun vrijheid achter het stuur op te geven, bij de jongeren is dat maar 1 op 3. Er is dus nog veel werk om de Belg te informeren en te overtuigen van de vele voordelen van autonoom rijden. De eerste modellen worden tegen 2020 op onze wegen verwacht.
Een autonoom voertuig is een voertuig dat in het verkeer kan rondrijden zonder tussenkomst van een bestuurder. Er zijn verschillende stadia van autonomie, van het huidige niveau 0 tot niveau 5 (een volledig autonoom voertuig, waarbij zelfs geen bestuurder meer nodig is). Het BIVV bevroeg een representatieve steekproef van de Belgische bevolking over hun mening over de volledig autonome wagen.
Het belangrijkste voordeel: minder ongevallen, meer verkeersveiligheid!
Op de vraag : ‘Wat is volgens u het grootste voordeel van autonome voertuigen?’ antwoordt ongeveer 1 Belg op 4 (23%) dat ze minder vaak betrokken zijn in ongevallen. Het feit dat ze het rijden meer ontspannend en minder stressvol maken, wordt door 1 Belg op 5 aangehaald (20%).
Wat met mijn vrijheid achter het stuur ?
Meer dan 4 op 10 Belgen (42%) meent dat het grootste nadeel van de autonome voertuigen het verlies van hun vrijheid achter het stuur is. Zij willen zelf de controle over hun voertuig houden en niet de ‘bevelen’ overlaten aan een ‘computer’. Dit argument wordt minder aangehaald door jonge bestuurders (29%) dan door degene ouder dan 54 jaar (53%). Het ethische vraagstuk houdt ongeveer 1 op de 5 Belgen (19%) bezig. Welke keuze zal het autonome voertuig maken wanneer het tussen verschillende mogelijke slachtoffers moet kiezen bij een ongeval?
De autoconstructeur is verantwoordelijk
In het geval van een ongeval met een autonoom voertuig vindt de helft van de ondervraagde personen dat de verantwoordelijkheid van de autoconstructeur moet aangesproken worden. Meer opvallend: meer dan 1 op 3 Belgen denkt daarentegen dat de eigenaar van de wagen in fout is.
Autonome voertuigen worden steeds minder utopisch
Iets minder dan 1 op de 4 Belgen (38%) meent dat ons wagenpark nooit voor het merendeel uit volledig autonome voertuigen zal bestaan, de vrouwen (45%) zijn meer pessimist dan de mannen (30%). De vraag is voor velen echter niet of die situatie er zal komen, maar eerder wanneer. Voor ongeveer 1 op 3 ondervraagden (34%) zal dat niet voor 2050 (34%) zijn, voor bijna een kwart, niet voor 2035 (23%).
Conclusie
Ondanks de vele obstakels die er nog te overwinnen zijn, blijven autonome voertuigen de toekomst van verkeersveiligheid. De constructeurs verwachten dat tegen 2020 verschillende wagens rondrijden die het ‘stuur overnemen’ tijdens verschillende delen van het traject. Beetje bij beetje, komt met deze technologie het doel van 0 ongevallen/doden (‘Go For Zero’) in zicht. Het enige doel dat we als maatschappij kunnen aanvaarden.
Minister van Mobiliteit François Bellot: “Autonome voertuigen lijken voor sommige mensen science-fiction, maar men mag niet vergeten welke voordelen er aan verbonden zijn: minder ongevallen, minder gewonden en minder levens die verloren gaan in het verkeer. De technologie van autonome voertuigen zal de grootste vooruitgang op het gebied van verkeersveiligheid betekenen van de afgelopen decennia. We mogen ook de potentiële impact op de mobiliteit en de reductie van uitlaatgassen, door een betere beheersing van het optrekken en afremmen, niet vergeten.”
De autonome wagen in 10 vragen en antwoorden
1) Volledig autonome voertuigen: voor wanneer is dat?
Volgens experts zouden vanaf 2020 de eerste volledige autonome voertuigen in ons straatbeeld kunnen verschijnen. Sowieso zal er nog een (lange) transitieperiode zijn waarin autonome voertuigen en manueel bestuurde voertuigen door elkaar rijden. Ruwe schattingen gaan ervan uit dat tegen 2035 het omslagpunt bereikt is, waarbij er meer autonome voertuigen dan manueel bestuurde voertuigen rondrijden.
2) Gaan er dan helemaal geen ongevallen meer gebeuren ?
Ongevallen zullen nooit helemaal te vermijden zijn. Studies van de NHTSA (National Highway Traffic Safety Administration) in de Verenigde Staten voorspellen tegen 2035 echter wel een daling van de ongevallen met 80% dankzij autonome en geconnecteerde wagens. Als een botsing onvermijdelijk is, zal de snelheid op het ogenblik van de botsing sowieso lager liggen door de veiligheidssystemen in de wagen.
3) Zal ik als bestuurder kunnen rusten tijdens mijn rit of rijden nadat ik enkele glazen heb gedronken?
De eerstkomende jaren zal de bestuurder sowieso tijdens zijn rit te allen tijde het stuur moeten kunnen overnemen. Rijden als je als bestuurder teveel gedronken hebt, is dus uit den boze. In de verre toekomst is het misschien wel mogelijk dat je tijdens je rit andere taken doet, maar daarvoor moet ook op wetgevend vlak nog een lange weg afgelegd worden.
4) Is het mogelijk om het systeem te kraken?
Geen enkel technisch systeem is 100% waterdicht tegen hacking. Het valt niet uit te sluiten dat mensen met slechte bedoelingen wagens proberen te hacken. Net zoals gebruikers hun eigen wagen zullen proberen te manipuleren om b.v de snelheidsbegrenzer te beïnvloeden. Maar langs de andere kant moeten we ook niet te angstig zijn. Het systeem is te vergelijken met een automatische piloot van een vliegtuig en daarmee zijn er tot nog toe ook geen grote veiligheidsproblemen geweest.
5) Kunnen autonome wagens ervoor zorgen dat de files korter worden?
Autonome voertuigen kunnen zeker bijdragen om het fileprobleem te verminderen. Gezien wagens met elkaar communiceren kunnen alle wagens dezelfde afstand ten opzichte van elkaar houden en kunnen ze een gelijke snelheid aanhouden. Dat zorgt ervoor dat de capaciteit van onze wegen optimaal benut kan worden.
6) Zal een rijbewijs nog steeds nodig zijn voor een geautomatiseerd voertuig?
Ja, zeer zeker. Op elk moment zal de bestuurder in staat moeten zijn om het stuur over te nemen in het geval van een probleem. De rijopleiding zal dus ook aangepast moeten worden om kandidaat-bestuurders beter voor te bereiden.
7) Wie is verantwoordelijk bij een ongeval ?
De verantwoordelijkheid van de autoconstructeur zal toenemen. We schuiven op naar een ‘verantwoordelijkheid zonder fout’. Dit wil zeggen dat een bedrijf zal verantwoordelijk gesteld worden zodat het slachtoffer bijna automatisch vergoed wordt. Het zal ook dat bedrijf zijn dat moet nagaan waaraan het ongeval te wijten is: een defecte sensor, een mechanisch probleem of een fout in het algoritme.
8) Wat zal er gebeuren wanneer het voertuig moet kiezen tussen verschillende weggebruikers in het geval van een onvermijdbaar ongeval ?
Welke ethische keuze moet de wagen maken in het geval van een onvermijdbaar ongeval: voetgangers op het trottoir aanrijden of tegen een muur botsen en zo de inzittenden van de wagen verwonden? Sowieso zijn er nu al meer en meer technologieën waarvan het doel is om kost wat kost een aanrijding te vermijden. (bv. automatisch noodremsysteem)
9) Zal een verzekering verplicht blijven?
Ja, maar de autoverzekeringen zullen grondig herbekeken moeten worden. Het profiel van de bestuurder zal minder belangrijk worden aangezien hij niet altijd het voertuig bestuurt. Aangezien ongevallen minder vaak zullen voorkomen, zullen de formules herdacht moeten worden. Ze gaan minder inspelen op de materiële kosten die aan de wagens gemaakt worden na een ongeval, maar eerder inzetten op meer assistentie na een ongeval.
10) Respecteren autonome voertuigen voldoende het privé-leven?
Autonome voertuigen bevatten een boordcomputer die een heleboel informatie over de bestuurder en zijn gedrag bevat: afgelegde trajecten, rijstijl, wanneer hij verbonden is met zijn smartphone, enz. Hoe die gegevens beschermd moeten worden, moet nog bestudeerd worden vooraleer volledig autonome voertuigen in het verkeer rondrijden. Dit debat verschilt echter niet fundamenteel van hoe met de gegevens van een GPS of een radarverklikker moet omgegaan worden.
Contactpersonen:
Stef Willems, woordvoerder BIVV: 0473/85.59.44
Jasper Pillen: woordvoerder Minister van Mobiliteit Bellot: 0472/78.89.17